ابو القاسم سلطانى

271

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

( 9 * ) - تلخيص از جامع مفردات ابن بيطار ج 3 - 115 ، اختيارات 291 ، تذكره 235 ، تحفه 180 ، مخزن 285 . Code - 1611 كلماتيس ارغوانى Clematis viticella L . كلماتيس ارغوانى كه آن را Purpurea plenaelegans نيز مىنامند گياهى است بالارونده از خانواده Ranunculacea به ارتفاع متوسط 3 متر ، برگ سبزرنگ ، كامل ، گل منفرد ، درشت داراى چهار كاسبرگ رنگين به رنگهاى بنفش آبى يا بنفش متمايل به قرمز ، بدون گلبرگ ، برچه‌ها تخت و منقاردار ، بدون خامه پر مانند ، محل رويش آن شرق اروپا ، جنوب آسيا و در ايران در آذربايجان و شمال گيلان رويش دارد . از اين گياه سابقا به‌عنوان ضد سرطان استفاده درمانى به عمل مىآمده ولى امروزه مصرف آن متروك شده است ، اثرات درمانى آن شبيه به گياه قبلى مىباشد . Code - 1613 پنوار Cleome brachycarpa Vahl et DC گياهى است پايا ، علفى به ارتفاع 15 تا 35 سانتيمتر ، ساقه متعدد ، خزان يا ايستاده از خانواده Capparidaceae ، قاعده ساقه چوبى ، برگ مركب از 3 تا 5 برگچه كوچك بيضوى و دراز ، گل زرد ليموئى به صورت خوشه در محور ساقه ، دمگل دراز ، گلبرگها تقريبا سه برابر بلندتر از كاسبرگها ، ميوه بيضى كشيده ، خامه نازك . گياه بومى نواحى گرم و كويرى عربستان ، شمال افريقا ، حبشه و جنوب آسيا مىباشد . محل رويش آن در ايران نواحى گرم جنوب كشور مانند جزيره هرمز ، جزيره ابو موسى ، بلوچستان ، چاه بهار مىباشد . گياه بوئى شبيه به بوى سداب دارد . طعم آن تلخ و اهالى محل رويش آن را در رماتيسم ، بيماريهاى پوستى و التهاب مصرف مىنمايند . Code - 1619 هورهور Cleome viscosa L . گياهى است يك ساله ، علفى به ارتفاع تا يك متر از خانواده Capparidaceae . ساقه شياردار ، پوشيده از تارهاى غده‌اى ، برگها متشكل از 5 - 3 برگچه ، گلها زرد و مجتمع به صورت خوشه در محور ساقه قرار دارد ، ميوه باريك و دراز و دانه‌هاى درون آن به رنگ قهوه‌اى تيره مىباشد . گياه در تمام مناطق گرم شرق و جنوب آسيا پراكنده مىباشد . قسمت مورد استفاده : دانه ، برگ ، ريشه و گياه كامل مىباشد . تركيبات شيميائى : دانه‌ها داراى ويسكوزين Viscosin ، يك آلكالوئيد ، يك فلاون و روغن ثابت مىباشد .